Veel gestelde vragen This is a new feature at this site. An interactive way to talk about the genealogies

The owner of this website pays about 400 dollar per month to keep this webiste in the air. In order to view the data follow this link donate any amount you want. Now also possible on a bankaccount in the Netherlands, made possible by the familybank . The site gets 80.000 hits daily. Please click on the advertisements to generate money for me

Home Search Login Your Bookmarks  
Share Print Bookmark


Westerwolde, Groningen

Westerwolde, Groningen



 


Notes: Westerwolde is een streek in Oost-Groningen rondom de riviertjes de Ruiten-Aa, de Mussel-Aa en de Westerwoldse Aa. Ten westen en zuiden van Westerwolde liggen de Veenkoloniën, ten noorden het Reiderland en ten oosten het Emsland (Duitsland). D De dorpen Ter Apel, Sellingen, Vlagtwedde, Onstwedde, Wedde, Vriescheloo, Bellingwolde en Blijham horen bij deze voormalige heerlijkheid. De loop van de westgrens van deze vroegere heerlijkheid door de uitgestrekte veengebieden is vastgesteld iin de 17e eeuw. Dit werd de Semslinie. Door de vaststelling van deze grens kon de ontginning van de veengebieden beginnen en is de Kanaalstreek ontstaan. Wanneer we de Semslinie nog steeds als westgrens laten gelden van Westerwolde, dan horen ook Stadskanaal en Musselkanaal bij dit gebied. In veel literatuur onderscheidt men de Kanaalstreek echter van Westerwolde vanwege het veenkoloniale karakter, daarom hoort deze geografisch gezien niet bij Westerwolde. Het vestingdorpje Bourtange ligt aan een oude verbindingsweg tussen deze streek en Duitsland. Westerwolde is samen met het Reiderland de meest oostelijke streek van Nederland. Het ligt grotendeels ten oosten van 7° oosterlengte.
Geschiedenis
Locatie van het historische Westerwolde
Locatie van het historische Westerwolde
In Westerwolde zijn veel archeologische vondsten gedaan. In de naburige veenkoloniën zijn zoals bij Hoetmansmeer voorwerpen gevonden uit de Midden Steentijd tot ongeveer 6000 jaar voor het begin van de jaartelling. Daarna begon de veenvorming in dit gebied en werden de mensen verdreven. Westerwolde is daarentegen bewoond gebleven tot ongeveer 200 jaar v. Chr. Er zijn veel urnenvelden en restanten van grafheuvels ontdekt. De jongste graven met urnen uit die tijd zijn zeer goed geconserrveerd gebleven doordat ze vermoedelijk vrij kort na aanleg door het veen zijn overgroeid. Westerwolde is waarschijnlijk weer bewoond geraakt rond 600 - 700 na het begin van de jaartelling. Uit die tijd zijn weer graven met urnen gevonden. Ook is er bij de Hasseberg een veenbrug gevonden uit die tijd. De bevolking stamt dan waarschijnlijk uit het oosten: het Eemsgebied.
Westerwolde is daarna lange tijd een sterk geïsoleerde streek geweest. Het lag als een wig in het grootste moerasgebied van West-Europa: het Bourtangerveen. De streek was aanvankelijk in leen bij het klooster van Corvey (nabij Höxter) van waaruit de kerstening van het gebied werd opgezet. Dit klooster had een nevenvestiging in Meppen, die hier een centrale rol in speelde. De naam Westerwolde is ook alleen te begrijpen vanuit de historische band met Corvey, en later Münster en Osnabruck. In Groningen ligt de streek in het oosten, maar vanuit Duits perspectief is het een gebied in het westen.
De band met Corvey zorgde er voor dat Westerwolde kerkelijk tot het bisdom Osnabrück behoorde. Bestuurlijk viel het echter onder het Prinsbisdom Münster. Dit gaf Westerwolde in de tweede helft van de Middeleeuwen weer in leen aan het geslacht Addinga dat hun land waren kwijtgeraakt door het oprukken van de Dollard. Deze heren bouwden het slot te Wedde en voerden een hardvochtig bewind. De bevolking van Westerwolde kwam daar in de 15e eeuw tegen in opstand. In 1530 kwam het gebied in handen van de Hertog van Gelre, maar al in 1536 werd het na een slag bij Heiligerlee veroverd door de troepen van Keizer Karel V's Friese stadhouder Schenk van Toutenburg. Als beloning schonk Karel V Westerwolde als persoonlijk leengoed aan Schenck van Toutenburg.
In 1593 veroverde Willem Lodewijk van Nassau het gebied voor de Staten-Generaal. Het werd in 1619 verkocht en werd eigendom van de stad Groningen. Formeel was Westerwolde toen een generaliteitsland, maar feitelijk werd het door de stad beheerst. De geïsoleerde positie verdween toen het Bourtangerveen werd ontgonnen vanaf de 17e tot in de twintigste eeuw.
Ontginningslandschap
Vanaf de negentiende tot ver in de twintigste eeuw zijn de heidevelden en veengebieden van Westerwolde ontgonnen. De aanleg van het Mussel-Aa-kanaal en het Ruiten-Aa-kanaal is hier een stimulans voor geweest. Hierdoor konden de middelen om de ononvruchtbare velden te bemesten worden aangevoerd en de landbouwproducten worden afgevoerd. Ook de Stoomtramweg-Maatschappij Oostelijk Groningen heeft hier een rol in gespeeld. Maar de grootste rol in het ontstaan van het ontginningslandschap van Westerwolde is weggelegd voor de werkverschaffing. Vele werklozen hebben van de jaren twintig tot de jaren vijftig van de twintigste eeuw met de hand vele gronden ontgonnen. Hierop ontstond het ontginningsland dat gekenmerkt wordt door rationele verkaveling en openheid. Hierin liggen dorpen als Hebrecht en Harpel. Met name bij Sellingen zijn in de jaren dertig tot en met de jaren vijftig van de twintigste eeuw bossen geplant op de heidevelden. Hier liggen de bossen met de grootste omomvang van Westerwolde: De 600 ha grote Sellinger bossen. Direct ten zuiden ervan liggen de bossen van Ter Borg waar een 35 ha groot restant van de voormalig uitgestrekte heidevelden bewaard is gebleven. Het is meteen wel het grootste heidegebied van de provincie Groningen.
Dialect
In Westerwolde wordt het Westerwolds, een Groningse variant van het Nedersaksisch, gesproken. In tegenstelling tot het overgrote deel van de provincie Groningen is er nooit Fries gesproken en heeft het altijd een Saksisch karakter gehad. Dat komt tot uitdrukking in woorden als "nich" in plaats van "nait" voor "niet" en "Jawol" voor "ja". Het officiële Westerwolds is zeer sterk verwant aan het Nedersaksisch dat in het Emsland en Oost-Friesland gesproken wordt. Tegenwoordig heeft het zich aan het Gronings aangepast en verdwijnt dit Westerwoldse taaleigene langzamerhand. De streek heeft van oudsher een sterk protestants karakter, dit in tegenstelling tot de omliggende gebieden.

City/Town : Latitude: 53.004777, Longitude: 7.137059


Media

Documents
Een oude kaart van Onstwedde
Een oude kaart van Onstwedde
Een oude kaart van Vlagtwedde
Een oude kaart van Vlagtwedde
Een oude kaart van Wedde
Een oude kaart van Wedde
Een oude kaart van Bellingwolde
Een oude kaart van Bellingwolde

Birth

Matches 1 to 16 of 16

   Last Name, Given Name(s)    Birth    Person ID 
1 Alveringh, Berend Albertus  About 1812Westerwolde, Groningen I370754
2 Baas, Jan Jans  About 1729Westerwolde, Groningen I370746
3 Geerts, Geessien  About 1762Westerwolde, Groningen I371418
4 Hilwerts, Jan  About 1735Westerwolde, Groningen I370791
5 Hindriks, Harm  About 1735Westerwolde, Groningen I370779
6 Houwing, Jacob  1790Westerwolde, Groningen I244726
7 Jans, Hindrick  About 1690Westerwolde, Groningen I370786
8 Lubbers, Janna  About 1713Westerwolde, Groningen I357936
9 Luikens, Alke  About 1735Westerwolde, Groningen I358025
10 Luitjes, Anna Jans  About 1775Westerwolde, Groningen I357993
11 Menses, Andries  About 1690Westerwolde, Groningen I370676
12 Renken, Zwaantje Geerts  About 1755Westerwolde, Groningen I165930
13 Waarsing, NN Walster  About 1700Westerwolde, Groningen I358019
14 Warring, Geertje Aikes  1797Westerwolde, Groningen I89963
15 Wel, Anke Jans  1727Westerwolde, Groningen I357878
16 Willems, Berendje  About 1760Westerwolde, Groningen I281163

Died

Matches 1 to 2 of 2

   Last Name, Given Name(s)    Died    Person ID 
1 Waarsing, Jan Walster Hilwerts  Between 1750 and 1775Westerwolde, Groningen I358093
2 Wolthuis, Geesje Nicolaas  After 13 July 1809Westerwolde, Groningen I370726

Occupation

Matches 1 to 3 of 3

   Last Name, Given Name(s)    Occupation    Person ID 
1 Eggens, Freerk Elsens  Westerwolde, Groningen I676339
2 Stroedingh, Geert Aickes  14 July 1614Westerwolde, Groningen I174389
3 Stroedingh, Nanne Geerts  17 July 1640Westerwolde, Groningen I429127

Married

Matches 1 to 6 of 6

   Family    Married    Family ID 
1 Boekweg / West  19 May 1883Westerwolde, Groningen F145863
2 Brands / Waarsing  22 December 1760Westerwolde, Groningen F140669
3 Velthuis / Aijsingh  1656Westerwolde, Groningen F145534
4 Waarsing / Luikens  1755Westerwolde, Groningen F140668
5 Waarsing / Scheper  1730Westerwolde, Groningen F140651
6 Waarsing / Waarsing  1728Westerwolde, Groningen F140667

Marriage Contract

Matches 1 to 1 of 1

   Family    Marriage Contract    Family ID 
1 Tiessens / Kruisinga  03 October 1669Westerwolde, Groningen F103912

Calendar

Ik vind deze site geweldig en wil graag financieel helpen het in stand te houden

Klik alstublieft hier om te lezen
over de veranderde situatie

I like this service very much and I want to donate money    

 


This site powered by The Next Generation of Genealogy Sitebuilding ©, written by Darrin Lythgoe 2001-2020.