Goeree-Overflakkee

From veenkoloniale voorouders
Jump to navigation Jump to search
15px Voor het gelijknamige Waterschap, zie Goeree-Overflakkee (waterschap)
Goeree-Overflakkee

<googlemap version="0.9" lat="51.767839 " lon="4.123992" zoom="8" width="290" height="240" selector="no" controls="small">> 51.767839, 4.123992 </googlemap>


Goeree-Overflakkee is een eiland en een gemeente in het zuidwesten van de Nederlandse provincie Zuid-Holland.

In het begin van de 19e eeuw waren er op het eiland 15 gemeenten waarvan er in 1966, 13 over waren. Op 1 april 1817 zijn er de gemeenten; Ouddorp, Stellendam, Goedereede, Dirksland, Melissant, Herkingen, Middelharnis, Sommelsdijk, Nieuwe-Tonge, Stad aan 't Haringvliet, Oude-Tonge, Ooltgensplaat, Onwaard en Roxenisse. De laatste twee gemeenten zijn in 1857 bij Melissant gevoegd.

Na de gemeentelijke herindeling van 1966 tot en met 2012 bestaat Goeree-Overflakkee uit de vier gemeenten Goedereede, Dirksland, Middelharnis en Oostflakkee.

Goeree-Overflakkee wordt omsloten door de Noordzee, het Haringvliet, het Volkerak-randmeer, en het Grevelingenmeer. Goeree-Overflakkee behoort tot de provincie Zuid-Holland. Sommelsdijk echter, heeft als enige plaats op het eiland, tot 1805 tot de provincie Zeeland behoord. De grootste woonkern is het met elkaar vergroeide Middelharnis-Sommelsdijk, daarna volgen Ouddorp, Dirksland en Oude Tonge. De naam Goeree-Overflakkee wordt in de spreektaal vaak afgekort tot Flakkee en soms ook tot Overflakkee. Goeree-Overflakkee was tevens de naam van het lokale waterschap op het eiland.

Goeree-Overflakkee is via de Hellegatsdam verbonden met de Hoeksche Waard en Noord-Brabant. De Grevelingendam en de Brouwersdam maken de verbinding met Schouwen-Duiveland. De Haringvlietdam loopt naar Voorne-Putten. Het eiland kan als kerkelijk worden gekenschetst. In Goedereede worden de meeste stemmen op een christelijke partij uitgebracht, daarna volgen Dirksland, Middelharnis en ten slotte Oostflakkee. Globaal kan dus gezegd worden dat het eiland van het westen naar het oosten steeds minder kerkelijk wordt. De grootste kerkelijke gemeenten, gemeten naar het aantal kerkgangers zijn de Gereformeerde Gemeente van Dirksland en de Hersteld Hervormde Gemeente van Ouddorp.

Geschiedenis[edit]

Wat nu één eiland is bestond vroeger uit diverse kleine eilanden. Deze eilanden werden stukje voor stukje door mens en natuur op het water veroverd. Zo ontstonden diverse eilandjes waarvan de contouren vandaag de dag nog te zien zijn in de vormen van de verschillende polders. Het eiland is vlak met uitzondering het duingebied op de noordwestpunt en ligt zowat gelijk met het zeeniveau.

De kop van het eiland stond vroeger bekend als het eiland Westvoorn. De eerste inpoldering van het eiland was de polder Oudeland van Diependorst in de 12e eeuw. Aan het stadje Goedereede danken we de naam Goeree. Een "goede rede" was een goede haven. In 1751 werd dit eiland met Overflakkee verbonden door de Statendam. De dam werd gebouwd in opdracht van de Staten van Holland en was ongeveer 5 kilometer lang. De naam Overflakkee is afgeleid van het water tussen de benedenmond van het Spui en het Goereese-Gat. In de 19de eeuw is de benaming voor dit water dat voorheen ook De Westerlech of Herink heette, maar lang bekendstond als "Vlackee" of "Flakkee", verdrongen door Haringvliet, zoals de bovenloop al tijden genoemd werd. Door de eeuwen heen wordt het eiland regelmatig getroffen door overstromingen. Zo verdrinken er bij de Stormvloed van 1682 22 personen en bij de Watersnood van 1953 komen 481 mensen om.

West- Oost- en Zuid-Voorne[edit]

Voorne was ± 1000 het gebied ten zuiden van Masaland en ten noorden van Scaldemarland. Overstromingen bedekten dit veengebied plaatselijk met een laag klei. Om bepaalde gebieden terug te winnen of te beschermen begon men met het aanleggen van dijken. Met grote stormvloeden is veel land verloren gegaan en is o.a. begin 13e eeuw het Haringvliet ontstaan, waardoor Voorne werd gedeeld.<ref>Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg. Expositie archeologie, middeleeuwen</ref>

Doordat deze namen in de loop van de geschiedenis voor iets anders gebruikt werden, is er veel verwarring rondom de naam Voorne:

  • Voorne is tegenwoordig een voormalig eiland, dat onderdeel is van Voorne-Putten. Vroeger was het een groter gebied en omvatte ook het eiland Goeree-Overflakkee.
  • Westvoorne is tegenwoordig een gemeente op het voormalig eiland Voorne, ten noorden van Goeree-Overflakkee. Vroeger was het echter de naam voor het voormalige eiland Westvoorn met de plaatsen Ouddorp en Goedereede.
  • Oostvoorne is zowel vroeger als nu een plaats op het voormalig eiland Voorne. Vroeger was Oostvoorne een zelfstandige gemeente, maar tegenwoordig onderdeel van de gemeente Westvoorne.
  • Zuidvoorne was vroeger Overflakkee, nu het oostelijk deel van het eiland Goeree-Overflakkee.

In namen in oude archieven kunnen dus andere gebieden zijn dan tegenwoordig.

Gemeenten[edit]

Nadat in 1812 het Franse systeem van gemeenten in Nederland werd geïntroduceerd, bestond Goeree Overflakkee eerst uit 9 gemeenten. In 1817 werd de situatie weer teruggebracht naar 15 gemeenten.

Situatie voor 1812 Gemeenten 1812 Gemeentelijke herindeling
19e eeuw
Gemeente
bestaan van
Plaatsen Gemeentelijke
herindeling
1966 - 2013
Ouddorp Ouddorp Ouddorp
van oudsher tot 1-1-1966
Ouddorp
Oostdijk
Westdijk
Oudeland
Klarebeek
Westnieuwland
Oudenieuwland
Horrelshoogten
Goedereede
Goedereede Goedereede Goedereede
van oudsher tot 1-1-2013
Goedereede Goedereede
Stellendam Stellendam>>Goedereede 1-4-1817 uit Goedereede Stellendam
1-4-1817 tot 1-1-1966
Stellendam Goedereede
Dirksland
Melissant Melissant>>Dirksland 1-4-1817 uit Dirksland Melissant
1-4-1817 tot 1-1-1966
Melissant Dirksland
Middelharnis
Onwaard Onwaard>>Dirksland 1-4-1817 uit Dirksland
19-8-1857 in Melissant
Onwaard
1-4-1817 tot 19-8-1857
Dirksland
Roxenisse Roxenisse>> Dirksland 1-4-1817 uit Dirksland
19-8-1857 in Melissant
Roxenisse
1-4-1817 tot 19-8-1857
Dirksland
Dirksland Dirksland
van oudsher tot 2013
Dirksland Dirksland
Herkingen
Oud- en Nieuw-Herkingen
Herkingen>>Nieuwe-Tonge 1-4-1817 uit Nieuwe-Tonge Herkingen
1-4-1817 tot 1-1-1966
Herkingen Dirksland
Middelharnis
Sommelsdijk
Sommelsdijk en Kraaijestein
Sommelsdijk
oudsher tot 1-1-1966
Sommelsdijk Middelharnis
Dirksland
Middelharnis Middelharnis
oudsher tot 2013
Middelharnis Middelharnis
Nieuwe-Tonge Nieuwe-Tonge
oudsher tot 1-1-1966
Nieuwe-Tonge Middelharnis
Stad aan 't Haringvliet Stad aan 't Haringvliet
>>Den Bommel
1-4-1817 uit Den Bommel Stad aan 't Haringvliet
1-4-1817 tot 1-1-1966
Stad aan 't Haringvliet Middelharnis
Oude-Tonge Oude-Tonge
van oudsher tot 1-1-1966
Oude-Tonge Oostflakkee
Den Bommel Den Bommel
van oudsher tot 1-1-1966
Den Bommel
Achthuizen (deels)
Kranendijk
Zuidzijde
Oostflakkee
Ooltgensplaat Ooltgensplaat
van oudsher tot 1-1-1966
Ooltgensplaat
Achthuizen (deels)
De Langstraat
Oostflakkee


Vier gemeenten[edit]

Goeree Overflakkee bestaat tussen 1966 en 2013 uit vier gemeenten. Op het eiland liggen de volgende dorpen met het inwonertal per 1 januari 2009:

Gemeente Goedereede
  
Gemeente Dirksland
  
Gemeente Middelharnis
  
Gemeente Oostflakkee
  

Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland lieten in het voorjaar 2009 een onderzoek uitvoeren naar de bestuurskracht van de gemeenten op Goeree-Overflakkee. De gemeenten kwamen hier ruim voldoende doorheen, maar toch wenste de provincie de vorming van één gemeente Goeree-Overflakkee.

De bevolking werd alleen in Goedereede geraadpleegd. In juni 2009 gaf door middel van een referendum circa 90% van de inwoners van Goedereede te kennen tegen een herindeling te zijn.

Omdat de gemeente Goedereede fel tegen een herindeling is en de andere gemeenten voor, konden de gemeenten het niet eens worden over hun bestuurlijke toekomst. Dit gaf de provincie het recht het heft in handen te nemen en te starten met een Arhi procedure om de fusie voor te bereiden. Ondanks het opstarten hiervan, is er door de Tweede Kamer hier nog geen wet over aangenomen, maar de ministerraad heeft in oktober 2011 een besluit genomen dat het eiland vanaf 1 januari 2013 één gemeente zal zijn.<ref>"RTV Rijnmond, 14 oktober 2011"</ref>.

De Deltawerken[edit]

Met Goeree-Overflakkee verbonden dammen:

Zie verder: Deltawerken

Toerisme[edit]

Vooral in de omgeving van Ouddorp en Herkingen is veel toerisme te vinden. De stranden op Goeree-Overflakkee zijn populair bij veel Duitsers. De dijken en polderwegen zijn erg in trek bij fietsers en wandelaars. De Grevelingen ten zuiden van Goeree-Overflakkee is erg geliefd bij sportduikers en andere watersporters als surfers en waterskiërs.

Nabij Ouddorp ligt Port Zélande. Deze trekpleister voor zeefanaten is eigendom van Center Parcs. Het grootste deel van het dorp bestaat uit uitgestrekte lintbebouwing. Doordat zandwallen als erfafscheiding worden gebruikt is een in Nederland uniek landschap ontstaan (schurvelingenlandschap). In Sommelsdijk is er een streekmuseum, terwijl het Rien Poortvlietmuseum in het oude gemeentehuis van Middelharnis de deuren heeft moeten sluiten. Ook de in het voorjaar volop in bloei staande tulpenvelden vormen een trekpleister die nog niet door massa's toeristen ontdekt is.

Sport[edit]

  • In 2010 kwamen zowel de Giro d'Italia als de Tour de France naar Goeree-Overflakkee toe. Er was echter geen plaats op Goeree-Overflakkee aangewezen als start of finishplaats, Goeree lag alleen op de route.

Bekende personen[edit]

Geboren[edit]

Woonachtig[edit]

Linken[edit]

Bronnen, noten en/of referenties[edit]

Bronnen, noten en/of referenties:
<references/>

Template:Navigatie provincie Zuid-Holland Template:Navigatie landstreken Zuid-Holland

Categorie:Schelde- en Maasdelta Categorie:Streek in Zuid-Holland Categorie:Zuid-Hollands eiland


Categorie:Plaats in Zuid-Holland Categorie:Geografie